Heeft u spaargeld, beleggingen, crypto of bijvoorbeeld een tweede woning?
Dan kunt u te maken krijgen met box 3 van de inkomstenbelasting.
Veel mensen denken bij belasting vooral aan hun salaris of winst uit onderneming. Maar ook uw vermogen kan gevolgen hebben voor uw belastingaangifte.
In deze blog, “Wat is box 3 belasting? Zo werkt belasting over uw vermogen.” leggen we eenvoudig uit wat box 3 is, welke bezittingen meetellen en hoe de Belastingdienst het rendement berekent.
Wat is box 3?
Box 3 is het onderdeel van de inkomstenbelasting waarin uw inkomen uit sparen en beleggen wordt belast.
Het gaat daarbij niet alleen om geld op uw spaarrekening.
Onder box 3 kunnen bijvoorbeeld vallen:
- spaargeld;
- aandelen en obligaties;
- ETF’s en andere beleggingen;
- cryptovaluta;
- een tweede woning;
- een vakantiewoning;
- vastgoed dat niet uw eigen woning is;
- bepaalde andere bezittingen.
Ook bepaalde schulden kunnen bij de berekening van box 3 een rol spelen.
De Belastingdienst kijkt hierbij naar uw vermogen op de peildatum van 1 januari van het betreffende belastingjaar.
Hoeveel vermogen mag u hebben zonder box 3-belasting?
U betaalt niet over uw volledige vermogen belasting.
Er is namelijk een heffingsvrij vermogen.
Voor 2025 bedraagt het heffingsvrije vermogen €57.684 per persoon.
Heeft u een fiscale partner? Dan is het heffingsvrije vermogen in beginsel het dubbele: €115.368 samen.
Voor 2026 is het heffingsvrije vermogen verhoogd naar €59.357 per persoon en €118.714 voor fiscale partners samen.
Maar let op:
Het betekent niet automatisch dat u over iedere euro boven €59.357 simpelweg 36% belasting betaalt.
De berekening van box 3 werkt anders.
Hoe berekent de Belastingdienst box 3?
De Belastingdienst kijkt naar verschillende soorten vermogen.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld:
Banktegoeden
Denk aan:
- spaargeld;
- betaalrekeningen;
- banktegoeden in Nederland;
- banktegoeden in het buitenland.
Beleggingen en overige bezittingen
Denk aan:
- aandelen;
- ETF’s;
- obligaties;
- crypto;
- een tweede woning;
- ander vastgoed.
Schulden
Bepaalde schulden kunnen onder voorwaarden in box 3 worden meegenomen.
De Belastingdienst gebruikt voor de forfaitaire berekening verschillende rendementspercentages voor deze categorieën.
Welke percentages gelden?
Voor 2025 zijn de percentages:
- banktegoeden: 1,37%
- beleggingen en andere bezittingen: 5,88%
- schulden: 2,70%
Over het berekende box-3-inkomen geldt in 2025 een belastingtarief van 36%.
Voor 2026 zijn de voorlopige percentages:
- banktegoeden: 1,28% (voorlopig)
- overige bezittingen: 6,00% (definitief)
- schulden: 2,70% (voorlopig)
Ook in 2026 bedraagt het box-3-tarief 36%.
Deze percentages kunnen per belastingjaar veranderen. Daarom is het belangrijk om bij een berekening altijd uit te gaan van het juiste belastingjaar.
Een voorbeeld
Stel dat u op 1 januari 2025 het volgende vermogen heeft:
€100.000 spaargeld
U heeft geen fiscale partner en geen schulden.
Uw heffingsvrije vermogen bedraagt €57.684.
Dat betekent niet dat de Belastingdienst simpelweg 36% over €42.316 (€100.000 – €57.684) rekent.
Eerst wordt volgens de box-3-systematiek het rendement berekend. Bij alleen spaargeld wordt daarvoor het toepasselijke rendementspercentage voor banktegoeden gebruikt.
Maar mijn werkelijke rendement is veel lager
Dit is een belangrijk punt.
Stel dat u €200.000 op een spaarrekening heeft staan, maar in werkelijkheid maar een beperkte hoeveelheid rente ontvangt.
Dan kan het zijn dat uw werkelijke rendement lager is dan het rendement waarmee de forfaitaire berekening uitkomt.
Daarom bestaat de mogelijkheid om uw werkelijke rendement door te geven.
De Hoge Raad heeft bepaald dat wanneer het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement, daarmee rekening moet worden gehouden.
Wat is de Opgaaf Werkelijk Rendement?
De Opgaaf Werkelijk Rendement, vaak afgekort tot OWR, is bedoeld om uw werkelijke rendement aan de Belastingdienst door te geven voor belastingjaren waarvoor deze procedure geldt.
Bij het werkelijke rendement wordt bijvoorbeeld gekeken naar:
- daadwerkelijk ontvangen rente;
- dividend;
- waardestijgingen;
- waardedalingen;
- rendement op beleggingen;
- rendement op vastgoed;
- rendement op andere vermogensbestanddelen.
Vanaf belastingjaar 2025 kunt u het werkelijk rendement in uw aangifte inkomstenbelasting doorgeven. Voor 2024 en eerdere jaren wordt de OWR-procedure gebruikt.
Het heffingsvrije vermogen geldt niet op dezelfde manier bij werkelijk rendement
Dit is een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien.
Bij de berekening van het werkelijke rendement wordt geen rekening gehouden met het heffingsvrije vermogen.
De Belastingdienst kijkt bij deze berekening naar het werkelijke rendement over uw totale vermogen. Dat volgt uit de rechtspraak van de Hoge Raad.
Daarom moet u niet automatisch denken:
“Mijn rendement is laag, dus mijn heffingsvrije vermogen wordt daar nog vanaf gehaald.”
Dat werkt bij het werkelijk rendement niet op die manier.
Wat betekent dit voor vastgoed?
Heeft u een tweede woning of ander vastgoed?
Dan is box 3 extra belangrijk.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een appartement in Turkije;
- een vakantiewoning in Spanje;
- een tweede woning in Nederland;
- een verhuurde woning;
- een stuk grond.
De fiscale behandeling kan per situatie verschillen.
Bij vastgoed moet bijvoorbeeld worden gekeken naar de waarde van het vastgoed, eventuele schulden, inkomsten uit verhuur en de vraag of er een belastingverdrag van toepassing is.
Voor mensen met vastgoed in Turkije is daarom niet alleen de Turkse belasting belangrijk. Ook de Nederlandse aangifte kan gevolgen hebben.
En wat gebeurt er met crypto?
Ook crypto kan onderdeel zijn van box 3.
Heeft u bijvoorbeeld €30.000 aan Bitcoin en €40.000 aan spaargeld? Dan moet u niet alleen naar uw bankrekening kijken.
Uw cryptobezittingen kunnen eveneens onderdeel zijn van uw box-3-vermogen.
Bij crypto kunnen de waardeveranderingen bovendien aanzienlijk zijn. Dat maakt het extra belangrijk om de waarde op de juiste peildatum en de toepasselijke regels goed te verwerken.
Waarom is box 3 de laatste jaren zo ingewikkeld geworden?
De Nederlandse box-3-regels zijn de afgelopen jaren sterk veranderd.
De Belastingdienst werkt voor de reguliere berekening nog met forfaitaire rendementen, maar daarnaast bestaat de mogelijkheid om het werkelijke rendement door te geven wanneer dat voor u gunstiger is.
De regels zijn daardoor niet meer zo eenvoudig als:
“Ik heb €100.000 en betaal daarover een bepaald percentage.”
Er moet worden gekeken naar:
- welk vermogen u heeft;
- hoeveel spaargeld u heeft;
- hoeveel beleggingen u heeft;
- of u vastgoed bezit;
- welke schulden u heeft;
- of u een fiscale partner heeft;
- het belastingjaar;
- het forfaitaire rendement;
- uw werkelijke rendement;
- en eventueel buitenlands vermogen en belastingverdragen.
Wat kunt u zelf doen?
Heeft u vermogen in box 3? Begin dan met het verzamelen van uw gegevens.
Denk aan:
- bankafschriften;
- beleggingsportefeuilles;
- crypto-overzichten;
- gegevens van uw vastgoed;
- hypotheek- en leninggegevens;
- ontvangen rente;
- dividend;
- huurinkomsten;
- gegevens over waardestijgingen en waardedalingen.
Daarmee kunt u beter beoordelen welke methode voor uw situatie relevant is.
Een veelgemaakte fout
Een veelgemaakte fout is dat iemand alleen kijkt naar het saldo op de bankrekening.
Bijvoorbeeld:
“Ik heb €50.000 op mijn Nederlandse rekening, dus ik heb geen box 3.”
Maar misschien heeft u daarnaast:
- €40.000 aan aandelen;
- €15.000 aan crypto;
- een appartement in Turkije;
- of ander vermogen.
Dan verandert het volledige plaatje.
Box 3 gaat namelijk over uw totale relevante vermogen en niet alleen over uw spaargeld.
Kan MREO u helpen?
Heeft u vragen over uw vermogen en box 3?
Bij MREO kunnen wij uw fiscale situatie in kaart brengen en met u bekijken welke regels voor uw situatie relevant zijn.
U kunt bij ons onder andere terecht voor vragen over:
- box 3;
- spaargeld en beleggingen;
- crypto;
- tweede woningen;
- vastgoed in Turkije;
- buitenlands vermogen;
- fiscale partners;
- schulden in box 3;
- werkelijk rendement;
- de Opgaaf Werkelijk Rendement.
Heeft u vermogen in Nederland én in het buitenland? Dan is het extra belangrijk om naar het volledige plaatje te kijken.
Conclusie
Box 3 is de belasting op inkomen uit sparen en beleggen.
Maar in de praktijk gaat het niet alleen om spaargeld.
Ook beleggingen, crypto, tweede woningen en ander vermogen kunnen een rol spelen.
De Belastingdienst gebruikt voor de forfaitaire berekening verschillende rendementspercentages. Daarnaast kunt u, wanneer de regels daarvoor van toepassing zijn, uw werkelijke rendement doorgeven. De Belastingdienst vergelijkt de berekeningen en gebruikt de voor u voordeligste uitkomst.
Heeft u een groot vermogen, vastgoed, beleggingen of vermogen in Turkije? Dan is het verstandig om niet alleen naar één onderdeel van uw vermogen te kijken.
Het gaat om het totaalplaatje.
Belangrijk
Deze blog is bedoeld als algemene informatie over box 3 en vormt geen persoonlijk belastingadvies.