Vermogen medebewoner huurtoeslag: wanneer telt het vermogen van uw kind mee?
Het vermogen medebewoner huurtoeslag kan grote gevolgen hebben voor het recht op huurtoeslag. Veel ouders denken dat alleen hun eigen vermogen en dat van hun toeslagpartner meetellen. Dat is niet altijd juist. Ook het vermogen van een thuiswonend kind kan ervoor zorgen dat het recht op huurtoeslag vervalt.
Dat blijkt uit een uitspraak waarin een moeder bijna € 3.900 aan ontvangen huurtoeslag moest terugbetalen. De reden? Haar volwassen dochter stond op hetzelfde adres ingeschreven en beschikte over een aanzienlijk vermogen. Dat vermogen was afkomstig uit een schadevergoeding na een verkeersongeval.
De moeder vond dat dit vermogen buiten beschouwing moest blijven. Ook vond zij de terugvordering onevenredig. De rechtbank ging daar niet in mee.
In deze blog bespreken we vijf belangrijke juridische aandachtspunten.
1. Het vermogen van een medebewoner kan meetellen voor de huurtoeslag
Huurtoeslag is een inkomensafhankelijke tegemoetkoming. Bij het bepalen van het recht op huurtoeslag kijkt Dienst Toeslagen niet alleen naar het inkomen en vermogen van de aanvrager.
Ook het vermogen van een toeslagpartner en medebewoners kan van belang zijn.
Volgens de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) is een medebewoner in beginsel iemand die op hetzelfde woonadres als de aanvrager staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP), tenzij een wettelijke uitzondering van toepassing is.
In de besproken zaak woonde de moeder samen met haar zoon en dochter. De dochter stond gedurende het hele jaar 2023 op hetzelfde adres ingeschreven. Daarmee werd zij voor de huurtoeslag als medebewoner aangemerkt.
Het gevolg was dat haar vermogen moest worden meegenomen bij de beoordeling van het recht op huurtoeslag.
Belangrijk: dat een kind volwassen is, zelf studeert of geen inkomen heeft, betekent niet automatisch dat het vermogen van dat kind buiten beschouwing blijft.
2. Ook een schadevergoeding kan meetellen als vermogen
In deze zaak beschikte de dochter op 1 januari 2023 over een vermogen van ongeveer
€100.700. Dit vermogen was afkomstig uit een schadevergoeding na een verkeersongeval.
De moeder vond dat het vermogen niet mocht meetellen. De schadevergoeding was immers bedoeld om de gevolgen van het ongeval op te vangen. Haar dochter had bovendien medische klachten en kon daardoor niet zelfstandig wonen.
Dienst Toeslagen had bij de behandeling van het bezwaar een bedrag van € 12.500 aan immateriële schadevergoeding buiten beschouwing gelaten. Het resterende vermogen was echter nog steeds hoger dan de toepasselijke vermogensgrens.
De rechtbank benadrukte dat bij de beoordeling van het vermogen in beginsel niet van belang is waar het vermogen vandaan komt of waarvoor het bedoeld is.
Dat betekent dat ook een schadevergoeding gevolgen kan hebben voor het recht op huurtoeslag.
Er kunnen uitzonderingen bestaan op grond van specifieke wettelijke bepalingen. Het is daarom belangrijk om bij een schadevergoeding altijd te onderzoeken of een wettelijke uitzondering van toepassing is. Alleen de omstandigheid dat het geld afkomstig is uit een verkeersongeval, is daarvoor niet voldoende.
3. Een bijzondere persoonlijke situatie betekent niet automatisch dat vermogen buiten beschouwing blijft.
De moeder voerde aan dat haar dochter door de gevolgen van het verkeersongeval noodgedwongen thuis woonde. Haar dochter kon vanwege haar medische situatie niet zelfstandig wonen en had bovendien moeite om naast haar studie te werken.
Volgens de moeder was het onredelijk dat het vermogen van haar dochter werd meegenomen bij de berekening van de huurtoeslag.
De rechtbank ging hier niet in mee.
De wettelijke regels over het meetellen van het vermogen van medebewoners zijn dwingend geformuleerd. Dienst Toeslagen heeft daardoor niet zomaar de vrijheid om het vermogen buiten beschouwing te laten omdat de uitkomst in een individueel geval ongunstig is.
Afwijken van een wet in formele zin is slechts in uitzonderlijke situaties mogelijk. Daarvoor moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden waarmee de wetgever bij het opstellen van de wettelijke regeling geen rekening heeft kunnen houden.
De rechtbank vond dat de moeder dergelijke omstandigheden onvoldoende aannemelijk had gemaakt.
Praktische les: persoonlijke omstandigheden kunnen belangrijk zijn, maar maken een wettelijke vermogensgrens niet automatisch ongedaan. Wie zich op een uitzondering beroept, moet de bijzondere omstandigheden goed onderbouwen.
4. Een terugvordering van huurtoeslag kan worden gematigd
Dat het vermogen van een medebewoner meetelt, betekent niet dat een terugvordering onder alle omstandigheden volledig moet worden uitgevoerd.
Bij het terugvorderen van toeslagen moet Dienst Toeslagen namelijk ook rekening houden met het evenredigheidsbeginsel.
Op grond van artikel 3:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht mogen de nadelige gevolgen van een besluit niet onevenredig zijn in verhouding tot de doelen die met dat besluit worden nagestreefd.
Daarnaast biedt artikel 26, tweede lid, van de Awir ruimte om een lager bedrag terug te vorderen wanneer volledige terugvordering, gelet op de nadelige gevolgen voor de belanghebbende, onevenredig is.
In deze zaak voerde de moeder verschillende omstandigheden aan:
- Zij leefde van een bijstandsuitkering.
- Haar dochter kon vanwege haar medische situatie niet naast haar studie werken.
- Haar dochter woonde noodgedwongen thuis.
- De huur van de woning was verhoogd.
- De moeder maakte kosten voor haar dochter, terwijl deze niet financieel kon bijdragen.
De rechtbank beoordeelde deze omstandigheden zowel afzonderlijk als in samenhang.
Toch vond de rechtbank de gevolgen van de terugvordering niet onevenredig. Volgens de rechtbank mocht Dienst Toeslagen bij een vermogen boven de wettelijke grens uitgaan van een grotere financiële draagkracht binnen het huishouden.
De mogelijkheid om een persoonlijke betalingsregeling aan te vragen speelde daarbij eveneens een rol.
5. Een persoonlijke betalingsregeling is mogelijk bij financiële problemen
Een terugvordering van huurtoeslag kan voor een huishouden grote financiële gevolgen hebben. Dat geldt zeker wanneer iemand van een bijstandsuitkering leeft.
Wanneer u de teruggevorderde toeslag niet in één keer kunt betalen, kunt u Dienst Toeslagen verzoeken om een persoonlijke betalingsregeling.
Daarbij kan rekening worden gehouden met uw financiële situatie en uw betalingscapaciteit.
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen twee vragen:
- Is de huurtoeslag terecht vastgesteld? Hierbij wordt onder meer gekeken naar het inkomen en vermogen van de aanvrager, de toeslagpartner en eventuele medebewoners.
- Is het redelijk om het volledige bedrag terug te vorderen? Hierbij moeten de nadelige gevolgen van de terugvordering worden beoordeeld.
Een terugvordering kan dus terecht zijn, terwijl er toch aanleiding bestaat om het terug te betalen bedrag te verlagen of een passende betalingsregeling te treffen.
Een betalingsregeling betekent overigens niet automatisch dat de terugvordering zelf onjuist is.
Wat betekent deze uitspraak voor uw huurtoeslag?
De uitspraak maakt duidelijk dat het vermogen van een thuiswonend volwassen kind grote gevolgen kan hebben voor het recht op huurtoeslag van de ouder.
Het feit dat het vermogen afkomstig is uit een schadevergoeding, dat het kind studeert of dat het kind vanwege medische omstandigheden thuis woont, is op zichzelf niet voldoende om het vermogen buiten beschouwing te laten.
Ook bij een terugvordering geldt dat persoonlijke omstandigheden zorgvuldig moeten worden beoordeeld. Daarbij moet niet alleen naar afzonderlijke omstandigheden worden gekeken, maar ook naar de gevolgen van alle omstandigheden samen.
Heeft Dienst Toeslagen uw huurtoeslag stopgezet of moet u een groot bedrag terugbetalen? Dan is het verstandig om te laten beoordelen of de vermogensberekening klopt, of de wettelijke uitzonderingen van toepassing zijn en of de terugvordering evenredig is.
MREO helpt u bij juridische en fiscale vraagstukken rondom toeslagen, bezwaar en terugvorderingen.
Neem contact op met MREO voor juridisch en fiscaal advies.
Wil je vaker praktische tips en heldere uitleg over belastingen en juridische zaken? Volg MREO via ons WhatsApp-kanaal en mis geen belangrijke updates!
Dit artikel is gebaseerd op een uitspraak van de rechtbank. De beoordeling blijft afhankelijk van de toepasselijke wetgeving, het beleid en de omstandigheden van het individuele geval.