Fiscale woonplaats piloot: waar betaalt u belasting als u internationaal vliegt?
Bent u piloot en werkt u voor een buitenlandse luchtvaartmaatschappij? Dan kan discussie ontstaan over uw fiscale woonplaats piloot en de vraag in welk land u inkomstenbelasting moet betalen.
Misschien staat u nog ingeschreven in Nederland, woont uw partner hier en verblijft u een groot deel van uw vrije tijd in Nederland. Tegelijkertijd werkt u vanuit een buitenlandse standplaats, huurt u daar een woning en ontvangt u uw salaris op een buitenlandse bankrekening.
Welk land mag dan belasting heffen over uw salaris?
De Rechtbank Noord-Holland heeft op 20 augustus 2025 een interessante uitspraak gedaan over een Nederlandse piloot die voor een luchtvaartmaatschappij werkte vanuit het Verenigd Koninkrijk (VK). Hoewel hij het hele jaar in Nederland stond ingeschreven, oordeelde de rechtbank dat hij voor de toepassing van het belastingverdrag inwoner was van het VK.
Daardoor mocht Nederland zijn salaris over 2018 niet belasten.
In deze blog bespreken we vijf belangrijke aandachtspunten voor piloten en andere werknemers die internationaal werken.
1. Uw inschrijving in Nederland bepaalt niet automatisch uw fiscale woonplaats
Een veelvoorkomend misverstand is dat iemand automatisch fiscaal inwoner van Nederland blijft zolang hij in de Basisregistratie Personen (BRP) staat ingeschreven.
De fiscale woonplaats wordt echter bepaald aan de hand van de feitelijke omstandigheden.
Artikel 4 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) bepaalt dat de woonplaats naar de omstandigheden wordt beoordeeld. Daarbij kan onder meer worden gekeken naar uw persoonlijke en economische banden met Nederland.
Denk bijvoorbeeld aan:
- De plaats waar uw partner en gezin wonen.
- De woning die u in Nederland tot uw beschikking heeft.
- Het land waarin u werkt.
- De plaats waar u het grootste deel van uw tijd doorbrengt.
- Uw bankrekeningen en financiële verplichtingen.
- Uw sociale activiteiten en dagelijkse leven.
De Belastingdienst kan dus ook iemand die in het buitenland werkt en daar een woning huurt, als binnenlands belastingplichtige aanmerken.
Dat gebeurde ook in de besproken zaak. De piloot had de Nederlandse nationaliteit en stond in 2018 op het adres van zijn partner in Nederland ingeschreven. De inspecteur beschouwde hem daarom als fiscaal inwoner van Nederland.
Maar daarmee was nog niet vastgesteld welk land volgens het belastingverdrag mocht heffen.
Meer informatie vindt u bij de Belastingdienst:
2. Het belastingverdrag bepaalt uw woonplaats bij dubbele fiscale woonplaats
Het kan voorkomen dat u volgens de nationale wetgeving van twee landen tegelijkertijd fiscaal inwoner bent.
In dat geval moet worden gekeken naar het toepasselijke belastingverdrag.
Nederland heeft met het Verenigd Koninkrijk een belastingverdrag gesloten om dubbele belasting te voorkomen. Artikel 4 van dit verdrag bevat een zogenoemde tie-breaker-regeling.
Deze regeling bepaalt in welk land iemand voor de toepassing van het belastingverdrag als inwoner wordt beschouwd.
De beoordeling verloopt in een vaste volgorde:
Stap 1: Heeft u een duurzaam tehuis in één van de landen?
Dan wordt u in beginsel beschouwd als inwoner van dat land.
Stap 2: Heeft u in beide landen een duurzaam tehuis?
Dan wordt gekeken naar het land waarmee uw persoonlijke en economische betrekkingen het nauwst zijn. Dit wordt het middelpunt van uw levensbelangen genoemd.
Stap 3: Kan het middelpunt van uw levensbelangen niet worden vastgesteld?
Dan wordt gekeken naar het land waar u gewoonlijk verblijft.
Stap 4: Ook dat geeft geen uitsluitsel?
Dan wordt gekeken naar uw nationaliteit. Als ook dat geen oplossing biedt, moeten de bevoegde autoriteiten van beide landen de kwestie in onderling overleg regelen.
Deze volgorde is belangrijk. U kunt dus niet direct stellen dat u fiscaal inwoner bent van het land waar u de meeste economische activiteiten verricht. Eerst moeten de eerdere stappen worden beoordeeld.
3. Een woning van uw partner kan ook als duurzaam tehuis gelden
In de besproken zaak had de piloot vanaf eind 2017 een appartement gehuurd in Luton, Verenigd Koninkrijk.
Daarnaast stond hij het hele jaar 2018 ingeschreven op het Nederlandse adres van zijn partner.
De inspecteur stelde dat beide woningen als duurzaam tehuis moesten worden aangemerkt.
De piloot was het daar niet mee eens. Hij voerde aan dat de Nederlandse woning op naam van zijn partner stond, dat de inboedel niet van hem was en dat hij geen huur betaalde. Ook had zijn partner verklaard dat zijn verblijf afhankelijk was van hun relatie.
De rechtbank ging daar niet in mee.
De piloot had vóór zijn vertrek naar het VK al twee jaar in de Nederlandse woning gewoond. Na zijn terugkeer begin 2019 was hij opnieuw bij zijn partner ingetrokken. Bovendien had hij gedurende 2018 een sleutel van de woning en bleek niet dat zijn toegang tot de woning beperkt was.
Volgens de rechtbank stond de Nederlandse woning daarom ook in 2018 duurzaam aan hem ter beschikking.
Het is dus niet noodzakelijk dat u eigenaar of huurder bent van een woning om deze als duurzaam tehuis aan te merken. Ook een woning die op naam van uw partner staat, kan meetellen wanneer u deze feitelijk permanent tot uw beschikking heeft.
In deze zaak had de piloot zowel in Nederland als in het VK een duurzaam tehuis. Daarom moest de rechtbank kijken naar het middelpunt van zijn levensbelangen.
4. Het middelpunt van uw levensbelangen en uw gewoonlijk verblijf kunnen doorslaggevend zijn
Wanneer u in twee landen een duurzaam tehuis heeft, wordt eerst gekeken waar uw persoonlijke en economische betrekkingen het nauwst zijn.
In de besproken zaak waren de omstandigheden verdeeld.
De persoonlijke banden met Nederland waren sterk:
- Zijn partner en moeder woonden in Nederland.
- Hij had hier een vriendenkring.
- Hij bezocht regelmatig horecagelegenheden, evenementen en voetbalwedstrijden.
- Hij deed boodschappen en had diverse Nederlandse abonnementen en verzekeringen.
De economische banden met het Verenigd Koninkrijk waren sterk:
- Zijn standplaats was Luton.
- Hij huurde daar een appartement.
- Hij verrichtte zijn werkzaamheden vanuit het VK.
- Hij had daar een bankrekening waarop zijn salaris werd ontvangen.
- Hij betaalde daar de huur en de bijbehorende woonkosten.
- Hij had ook standby-dagen waarop hij in het VK beschikbaar moest zijn voor diensten.
De rechtbank kon hierdoor niet eenduidig vaststellen waar het middelpunt van zijn levensbelangen lag.
Vervolgens keek de rechtbank naar de vraag waar de piloot gewoonlijk verbleef.
Dat onderzoek leverde een doorslaggevend resultaat op.
Uit de pintransacties bleek dat hij op 142 dagen in het VK had gepind. Daarnaast bleek uit zijn vluchtroosters dat hij op 72 andere dagen had gewerkt zonder in Nederland of het VK te pinnen. Omdat zijn standplaats het VK was en hij vanuit het VK werkte, achtte de rechtbank aannemelijk dat hij ook op deze 72 dagen in het VK verbleef.
Daarmee kwam de rechtbank tot de conclusie dat hij in 2018 ten minste 214 dagen in het Verenigd Koninkrijk had verbleven.
De rechtbank oordeelde daarom dat hij gewoonlijk in het VK verbleef.
Let op: de rechtbank paste hiermee niet simpelweg een algemene 183-dagenregel toe. Het ging om de stap ‘gewoonlijk verblijf’ uit de tie-breaker-bepaling van het belastingverdrag. De 214 dagen vormden bewijs voor zijn gebruikelijke verblijf in het VK.
5. Het belastingverdrag wijst het heffingsrecht over het salaris van piloten toe
Voor piloten is een specifieke verdragsbepaling van belang.
Artikel 14, derde lid, van het belastingverdrag tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk bevat een bijzondere regel voor werknemers die als bemanningslid aan boord van een schip of luchtvaartuig werken dat in internationaal verkeer wordt geëxploiteerd.
De beloning uit deze dienstbetrekking is volgens deze bepaling uitsluitend belastbaar in de verdragsstaat waarvan de werknemer inwoner is.
Dat betekent dat niet zonder meer het land waar de luchtvaartmaatschappij is gevestigd of waar de piloot zijn werkzaamheden feitelijk uitvoert, het heffingsrecht krijgt. De woonplaats volgens het belastingverdrag is bepalend.
Omdat de rechtbank de piloot voor 2018 als inwoner van het Verenigd Koninkrijk aanmerkte, kwam het heffingsrecht over zijn salaris aan het VK toe.
Nederland mocht zijn inkomsten uit deze dienstbetrekking daarom niet aan de Nederlandse inkomstenbelasting onderwerpen.
Wat kunt u leren van deze uitspraak als u in het buitenland werkt?
Deze uitspraak is niet alleen relevant voor piloten. Ook andere werknemers die tijdelijk of langdurig in het buitenland werken, kunnen met een discussie over hun fiscale woonplaats te maken krijgen.
Het is daarom verstandig om uw buitenlandse situatie goed te documenteren.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Uw arbeidscontract en de bevestiging van uw buitenlandse standplaats.
- Uw huurcontract en bewijs van woonkosten in het buitenland.
- Uw vluchtroosters of andere werkroosters.
- Bankafschriften en pintransacties.
- Bewijs van uw verblijf in Nederland en het buitenland.
- Een verklaring van fiscale woonplaats van de buitenlandse belastingdienst.
- Gegevens over uw gezin, partner en sociale activiteiten.
Een woonplaatsverklaring uit het buitenland kan belangrijk bewijs zijn, maar de Nederlandse Belastingdienst en rechter beoordelen uiteindelijk de feiten en omstandigheden en de voorwaarden van het toepasselijke belastingverdrag.
Ook is het belangrijk onderscheid te maken tussen inkomstenbelasting en sociale zekerheid. De vraag in welk land u sociaal verzekerd bent, bijvoorbeeld op grond van Europese regels en een A1-verklaring, is een andere juridische beoordeling dan de vraag welk land inkomstenbelasting mag heffen.
Hulp nodig bij uw fiscale woonplaats of buitenlandse inkomsten?
Werkt u in het buitenland, ontvangt u salaris uit een buitenlandse dienstbetrekking of twijfelt u over uw fiscale woonplaats?
MREO kan uw fiscale situatie beoordelen. Daarbij kijken we onder meer naar uw Nederlandse en buitenlandse woonplaats, de toepasselijke belastingverdragen, uw inkomsten uit dienstbetrekking en de mogelijkheden om dubbele belasting te voorkomen.
Neem contact op met MREO voor juridisch en fiscaal advies.
Wil je vaker praktische tips en heldere uitleg over belastingen en juridische zaken? Volg MREO via ons WhatsApp-kanaal en mis geen belangrijke updates!
Dit artikel is gebaseerd op een uitspraak van de rechtbank. De beoordeling van een termijnoverschrijding blijft afhankelijk van de toepasselijke wetgeving, het beleid en de omstandigheden van het individuele geval.