Vermogen in het buitenland belasting betalen: moet dat ook als u in een ander land woont of daar een bankrekening, woning of beleggingen heeft? Dat hangt onder meer af van uw fiscale woonplaats, de Nederlandse belastingregels en het belastingverdrag met het andere land. Een buitenlandse woning of bankrekening betekent namelijk niet automatisch dat Nederland geen belasting mag heffen.
Een uitspraak van de belastingrechter laat zien hoe belangrijk deze regels zijn. In die zaak woonde een Nederlandse vrouw jarenlang in de Verenigde Staten, maar had zij ook een appartement en familie in Nederland. Na haar overlijden ontstond een geschil over haar fiscale woonplaats en niet-aangegeven Amerikaanse bankrekeningen. De Belastingdienst legde navorderingsaanslagen op over meerdere jaren. De rechter liet deze aanslagen in stand.
Wat kunt u hiervan leren als u vermogen in het buitenland heeft? Hieronder bespreken we vijf belangrijke fiscale aandachtspunten.
1. Vermogen in het buitenland belasting: uw woonplaats is doorslaggevend
Voor de Nederlandse inkomstenbelasting is niet alleen van belang waar u staat ingeschreven. Volgens artikel 4 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen wordt uw fiscale woonplaats beoordeeld aan de hand van de omstandigheden.
De Belastingdienst en de rechter kunnen daarbij verschillende feiten meewegen, zoals:
- Waar u een woning tot uw beschikking heeft.
- Waar uw partner of familie woont.
- Hoe vaak en hoe lang u in Nederland verblijft.
- Waar u werkt of andere economische activiteiten heeft.
- Welke persoonlijke en maatschappelijke banden u met Nederland heeft.
Geen enkel gegeven hoeft op zichzelf doorslaggevend te zijn. Het gaat om het totaalbeeld.
In de besproken rechtszaak had de vrouw sinds 2001 een woning in Florida en woonde en werkte zij jarenlang in New York. Toch had zij ook een appartement in Nederland, stond zij ingeschreven in de Nederlandse basisregistratie personen en verbleef zij hier volgens de beschikbare gegevens regelmatig. Ook woonde haar familie in Nederland.
De rechter vond de banden met Nederland voldoende om haar volgens de Nederlandse belastingwetgeving als binnenlands belastingplichtige aan te merken.
Belangrijk: inschrijving in Nederland betekent niet automatisch dat u fiscaal inwoner bent. Andersom bewijst wonen of werken in het buitenland niet automatisch dat u geen fiscale inwoner van Nederland meer bent.
2. Een buitenlandse bankrekening moet u mogelijk opgeven
Bent u voor de Nederlandse inkomstenbelasting binnenlands belastingplichtig? Dan moet u in beginsel uw wereldinkomen aangeven. Dat omvat Nederlandse én buitenlandse inkomsten. Ook buitenlands vermogen kan relevant zijn voor uw belastingaangifte.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Spaargeld op een Amerikaanse of Spaanse bankrekening.
- Aandelen en andere beleggingen bij een buitenlandse bank.
- Een tweede woning in het buitenland.
- Andere bezittingen die volgens de Nederlandse regels in box 3 vallen.
Of en hoe buitenlandse bezittingen daadwerkelijk worden belast, hangt af van de toepasselijke regels en eventuele verdragsafspraken. Niet elk buitenlands bezit leidt automatisch tot Nederlandse belastingheffing.
In de besproken zaak had de vrouw Amerikaanse bankrekeningen die zij niet in haar Nederlandse aangiften had vermeld. Haar erfgenamen maakten later alsnog melding van deze rekeningen. De Belastingdienst legde vervolgens navorderingsaanslagen op over de jaren 2010 tot en met 2016.
De les is duidelijk: laat buitenlandse rekeningen of bezittingen niet zomaar buiten uw aangifte omdat ze in een ander land worden aangehouden.
Lees ook de informatie van de Belastingdienst over vermogen.
3. Een belastingverdrag kan bepalen welk land mag heffen
Soms beschouwen twee landen dezelfde persoon als fiscaal inwoner. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer iemand in Nederland een woning heeft, maar ook langdurig in de Verenigde Staten woont.
Dan moet onderscheid worden gemaakt tussen de nationale belastingregels en het toepasselijke belastingverdrag. Een belastingverdrag kan bepalen welk land voor verdragsdoeleinden als woonland wordt aangemerkt en welk land over bepaalde inkomsten mag heffen.
Bij een dubbele fiscale woonplaats kunnen onder meer de volgende omstandigheden van belang zijn:
- Heeft iemand in beide landen een duurzaam beschikbare woning?
- In welk land liggen de nauwste persoonlijke en economische banden?
- In welk land verblijft iemand gewoonlijk?
- Welke aanvullende regels staan in het toepasselijke verdrag?
In de besproken zaak had de vrouw een Amerikaanse verblijfsstatus, een zogenoemde green card, tot en met 8 augustus 2015. Daardoor moest ook worden onderzocht hoe het belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten uitwerkte.
De erfgenamen konden volgens de rechter onvoldoende onderbouwen dat de persoonlijke en economische banden van de vrouw nauwer waren met de Verenigde Staten. Ook was niet voldoende aangetoond dat haar gebruikelijke verblijf tot een andere verdragsuitkomst moest leiden. De rechter oordeelde daarom dat Nederland voor de betreffende jaren als haar fiscale woonland gold.
Dit betekent niet dat Nederland in iedere vergelijkbare situatie belasting mag heffen. De uitkomst hangt af van de feiten, de betrokken landen en de toepasselijke verdragsbepalingen.
Meer informatie vindt u op de website van de Belastingdienst over wonen in Nederland en buitenlandse inkomsten.
4. Niet-aangegeven vermogen kan leiden tot navorderingsaanslagen
Wat gebeurt er als de Belastingdienst later ontdekt dat buitenlands vermogen niet in de aangifte is vermeld?
Onder bepaalde wettelijke voorwaarden kan de Belastingdienst een navorderingsaanslag opleggen. Daarbij spelen onder meer de toepasselijke navorderingstermijn, de beschikbare informatie en de omstandigheden van de zaak een rol. Bij buitenlandse vermogensbestanddelen kunnen bijzondere regels gelden.
In de besproken zaak deden de erfgenamen op 1 juli 2021 vrijwillig melding van de Amerikaanse bankrekeningen. Daarna volgden navorderingsaanslagen over de jaren 2010 tot en met 2016.
De erfgenamen voerden onder andere aan dat de vrouw niet als Nederlands fiscaal inwoner moest worden beschouwd. De rechter ging daar niet in mee. De aanslagen bleven in stand. De bedragen van de aanslagen zelf waren door de erfgenamen niet afzonderlijk bestreden.
Dat laatste is belangrijk: een discussie over fiscale woonplaats is iets anders dan een discussie over de berekening van de belasting. Als u een aanslag ontvangt, moet u daarom niet alleen kijken naar de vraag of Nederland mag heffen, maar ook naar de berekening, de betrokken jaren en de juridische onderbouwing.
Ontvangt u een navorderingsaanslag? Laat dan tijdig beoordelen of de Belastingdienst bevoegd was om na te vorderen en of de aanslag inhoudelijk klopt. De gewone bezwaartermijn is doorgaans zes weken vanaf de dagtekening van de aanslag. Controleer altijd de informatie op uw eigen aanslag.
5. Bewijsstukken kunnen het verschil maken
Wie stelt dat zijn fiscale woonplaats in het buitenland ligt, doet er verstandig aan die situatie goed te documenteren. Alleen aangeven dat u het grootste deel van het jaar in het buitenland verblijft, is niet altijd voldoende.
Afhankelijk van uw situatie kunnen de volgende documenten relevant zijn:
- Huur- of eigendomsdocumenten van woningen in beide landen.
- Een overzicht van reis- en verblijfsperioden.
- Bewijs van werk, onderneming of andere economische activiteiten.
- Gegevens over de woonplaats van uw partner en gezin.
- Buitenlandse belastingaangiften en aanslagen.
- Bankafschriften en documentatie over buitenlands vermogen.
- Correspondentie over uw emigratie en fiscale status.
Bewijsstukken moeten aansluiten bij de jaren waarover de discussie gaat. Een situatie die nu duidelijk is, hoeft niet automatisch hetzelfde te zijn geweest in eerdere belastingjaren.
In de besproken zaak speelde mee dat de rechter niet alleen naar de Amerikaanse woning keek, maar naar alle relevante omstandigheden. Ook kreeg de vertegenwoordiger van de erfgenamen voldoende gelegenheid om tijdens de procedure te worden gehoord. Het bezwaar tegen de wijze waarop die gelegenheid was geboden, werd afgewezen.
De praktische boodschap: bouw uw fiscale positie op met controleerbare feiten en bewaar de relevante documentatie zorgvuldig.
Wat betekent dit voor uw eigen situatie?
Heeft u een woning, spaargeld, beleggingen of een bankrekening in het buitenland? Dan is het verstandig om eerst vast te stellen waar u fiscaal woont en welke aangifteverplichtingen daarbij horen.
Let vooral op wanneer u:
- In Nederland woont maar vermogen in het buitenland bezit.
- Naar het buitenland bent verhuisd, maar nog een woning in Nederland heeft.
- Pensioen of andere inkomsten uit Nederland ontvangt terwijl u in het buitenland woont.
- In twee landen aangifte doet.
- Een brief of navorderingsaanslag van de Belastingdienst heeft ontvangen.
Het is niet verstandig om aan te nemen dat buitenlands vermogen automatisch buiten de Nederlandse belasting valt. Maar u moet ook niet zonder beoordeling concluderen dat Nederland altijd belasting mag heffen. De juiste uitkomst hangt af van uw persoonlijke omstandigheden en de toepasselijke wet- en regelgeving.
MREO helpt u met uw buitenlandse vermogen en belastingaangifte
Bij vermogen in het buitenland belasting correct beoordelen vraagt om meer dan alleen het invullen van een aangifte. Uw woonplaats, buitenlandse inkomsten, bezittingen en eventuele belastingverdragen moeten in samenhang worden bekeken.
MREO kan u helpen bij het beoordelen van uw belastingaangifte, uw box 3-positie en vragen over buitenlands vermogen. Ook als u een aanslag of navorderingsaanslag heeft ontvangen, kan het verstandig zijn uw situatie juridisch en fiscaal te laten beoordelen.
Bekijk onze diensten voor belastingaangifte en belastingadvies over vastgoed en box 3.
Heeft u vermogen in het buitenland en twijfelt u over uw Nederlandse belastingplicht?
Neem contact op met MREO voor een beoordeling van uw situatie.
Let op: deze blog is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. De uitkomst van de besproken rechtszaak is afhankelijk van de specifieke feiten en omstandigheden van die zaak.