Ondernemer voor de inkomstenbelasting? 5 belangrijke eisen

Wanneer bent u ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Een eigen bedrijf beginnen klinkt aantrekkelijk. U schrijft zich in bij de Kamer van Koophandel, bouwt een website, zoekt klanten en besteedt veel tijd aan uw onderneming. Maar betekent dit automatisch dat u ook ondernemer voor de inkomstenbelasting bent?

Nee. Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel is daarvoor niet voldoende. De Belastingdienst beoordeelt zelfstandig of uw activiteiten voldoen aan de fiscale voorwaarden voor ondernemerschap.

Dit onderscheid is belangrijk. Wanneer u fiscaal als ondernemer wordt aangemerkt, kunt u onder voorwaarden gebruikmaken van bepaalde ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Worden uw inkomsten aangemerkt als resultaat uit overige werkzaamheden? Dan heeft u geen recht op deze specifieke ondernemersfaciliteiten.

Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 14 april 2026 een interessante uitspraak gedaan over dit onderwerp. Een vrouw had een eenmanszaak voor yoga-activiteiten ingeschreven en claimde verschillende ondernemersaftrekken. Het Hof oordeelde echter dat zij niet aannemelijk had gemaakt dat zij daadwerkelijk een onderneming dreef.

In deze blog bespreken we vijf belangrijke aandachtspunten.

Ondernemer voor de inkomstenbelasting: 5 belangrijke eisen

1. Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel is niet voldoende

Veel startende ondernemers denken dat zij automatisch ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting zodra zij zich bij de Kamer van Koophandel inschrijven.

Dat is een misverstand.

De inschrijving in het Handelsregister is niet doorslaggevend voor de fiscale beoordeling. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke omstandigheden en beoordeelt of sprake is van een onderneming in fiscale zin.

Daarbij spelen onder meer de volgende vragen een rol:

• Verricht u zelfstandig werkzaamheden?
• Neemt u deel aan het economische verkeer?
• Is sprake van een duurzame organisatie van arbeid en kapitaal?
• Heeft u de bedoeling om winst te behalen?
• Kunt u redelijkerwijs verwachten dat uw activiteiten winst opleveren?
• Loopt u daadwerkelijk ondernemersrisico?

Het gaat dus niet alleen om wat u van plan bent, maar vooral om wat u daadwerkelijk doet.

Ook wanneer u een btw-ondernemer bent, betekent dit overigens niet automatisch dat u voor de inkomstenbelasting als ondernemer wordt aangemerkt. De beoordeling voor de inkomstenbelasting en de btw zijn afzonderlijk.

2. Er moet sprake zijn van een objectieve winstverwachting

Een belangrijk criterium voor het bestaan van een onderneming is dat u niet alleen winst wilt behalen, maar dat het behalen van winst ook redelijkerwijs te verwachten is.

Dit wordt ook wel het onderscheid genoemd tussen een subjectief winstoogmerk en een objectieve winstverwachting.

Subjectief winstoogmerk: u heeft zelf de bedoeling om met uw activiteiten winst te behalen.

Objectieve winstverwachting: de omstandigheden maken het redelijkerwijs mogelijk dat uw activiteiten daadwerkelijk winst opleveren.

U kunt dus wel de intentie hebben om een succesvol bedrijf op te bouwen, maar als uw activiteiten structureel nauwelijks inkomsten opleveren en er geen realistisch vooruitzicht op verbetering bestaat, kan de Belastingdienst concluderen dat geen sprake is van een onderneming.

Bij deze beoordeling kunnen onder andere de volgende omstandigheden worden meegewogen:

• De duurzaamheid en omvang van uw werkzaamheden.
• De tijd die u aan uw activiteiten besteedt.
• De hoogte van uw omzet en bruto-inkomsten.
• De investeringen die u heeft gedaan.
• Het aantal opdrachtgevers.
• Het ondernemers- en debiteurenrisico.
• De manier waarop u uw activiteiten naar buiten toe presenteert.

De beoordeling vindt plaats aan de hand van het geheel van feiten en omstandigheden. Eén afzonderlijke factor is doorgaans niet beslissend.

3. U moet daadwerkelijk ondernemersactiviteiten verrichten

Het Gerechtshof Amsterdam deed op 14 april 2026 uitspraak in een zaak waarin een vrouw een eenmanszaak had ingeschreven voor yoga-activiteiten.

Zij had haar onderneming op 21 februari 2020 bij de Kamer van Koophandel ingeschreven. In haar aangifte inkomstenbelasting over 2020 gaf zij aan dat zij ondernemer was en dat zij een negatieve winst uit onderneming had behaald.

De cijfers waren opvallend:

De inspecteur accepteerde deze aangifte niet. Hij rekende de omzet van € 203 tot het resultaat uit overige werkzaamheden en liet de ondernemersfaciliteiten buiten toepassing.

Waarom?

Er was geen sprake van bedrijfsinvesteringen, bedrijfsmiddelen of een duidelijke duurzame bedrijfsorganisatie. Ook waren er nauwelijks marketingactiviteiten en was er vrijwel geen ondernemers- of debiteurenrisico.

Daarnaast was de omzet zeer beperkt. In 2021 en 2022 werd helemaal geen omzet gerealiseerd. Ook uit de aangiften over latere jaren bleek volgens de rechtbank en het Hof onvoldoende dat in 2020 redelijkerwijs winst te verwachten was.

De vrouw had wel voorbereidende werkzaamheden verricht en geprobeerd haar activiteiten bekendheid te geven. Maar dat was onvoldoende om een daadwerkelijke onderneming aannemelijk te maken.

Het Hof bevestigde daarom dat geen sprake was van winst uit onderneming.

4. Veel uren maken betekent niet automatisch dat u ondernemer bent

Een ander belangrijk punt in deze uitspraak is het urencriterium.

Voor bepaalde ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek, geldt als hoofdregel dat u minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw onderneming besteedt. Daarnaast moet u doorgaans meer tijd aan uw onderneming besteden dan aan andere werkzaamheden. Voor starters die in een van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer waren, geldt een uitzondering op die tweede voorwaarde.

De vrouw in deze zaak had na de uitspraak op bezwaar een urenoverzicht ingediend. Daarin claimde zij in totaal 1.375 uur te hebben besteed aan haar activiteiten.

Het overzicht bestond onder meer uit:

• Het geven van yogalessen.
• Het organiseren van activiteiten.
• Het maken en publiceren van socialmediacontent.
• Het ontwerpen van brochures.
• Administratieve werkzaamheden.
• Het zoeken naar klanten.
• Het volgen van een meditatieopleiding.
• Aanvullende uren vanwege de coronacrisis.

Het Hof vond dit overzicht onvoldoende overtuigend. De uren waren veelal in ronde getallen weergegeven en globaal geschat. Een aanzienlijk deel van de werkzaamheden werd bovendien omschreven als vrijwilligerswerk.

Maar het belangrijkste juridische punt is dat het Hof niet eens hoefde te beoordelen of de vrouw voldoende uren had gemaakt.

Waarom niet?

Het urencriterium is namelijk een aanvullende voorwaarde voor bepaalde ondernemersaftrekken. Eerst moet vaststaan dat sprake is van een onderneming in fiscale zin. Wanneer die onderneming ontbreekt, heeft het geen zin om vervolgens alleen naar het aantal gewerkte uren te kijken.

Praktische les: het urencriterium maakt u niet automatisch ondernemer. Ook 1.225 of meer gewerkte uren zijn onvoldoende wanneer uw activiteiten niet als onderneming kwalificeren.

5. Geen winst uit onderneming? Dan kan sprake zijn van resultaat uit overige werkzaamheden

Wanneer u inkomsten ontvangt uit werkzaamheden, maar geen ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, kunnen die inkomsten worden aangemerkt als resultaat uit overige werkzaamheden.

Denk bijvoorbeeld aan iemand die zelfstandig yogalessen geeft, cursussen verzorgt of bepaalde diensten aanbiedt, maar niet voldoet aan de fiscale voorwaarden voor ondernemerschap.

Het inkomen moet dan nog steeds in de aangifte inkomstenbelasting worden verwerkt. Van de inkomsten mogen bepaalde aftrekbare kosten worden afgetrokken.

Het verschil is dat u geen recht heeft op bepaalde ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek en startersaftrek.

In de besproken zaak nam de inspecteur de omzet van € 203 daarom op als resultaat uit overige werkzaamheden.

Het verschil kan fiscaal behoorlijk groot zijn. Wanneer u ten onrechte ondernemersfaciliteiten toepast, kan de Belastingdienst deze bij het vaststellen van uw aanslag corrigeren.

Let op: niet iedere activiteit levert automatisch belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden op. Wanneer redelijkerwijs geen voordeel te verwachten is en sprake is van een hobby of activiteit in de privésfeer, kan zelfs een bron van inkomen ontbreken.

Wie moet bewijzen dat sprake is van een onderneming?

Een belangrijk aandachtspunt is de bewijslast.

Wanneer u aanspraak maakt op ondernemersfaciliteiten, moet u aannemelijk maken dat u aan de voorwaarden voldoet.

Het is daarom verstandig om vanaf de start van uw onderneming een goede administratie bij te houden.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Een concreet ondernemings- en verdienmodel.
• Facturen en betalingsbewijzen.
• Een overzicht van omzet en zakelijke kosten.
• Een administratie van investeringen.
• Offertes en overeenkomsten met opdrachtgevers.
• Een urenregistratie met concrete werkzaamheden.
• Marketingactiviteiten en klantwerving.
• Een onderbouwing van uw verwachte omzet en winst.

Een urenoverzicht met alleen afgeronde aantallen is minder overtuigend dan een registratie waarin per datum staat welke werkzaamheden zijn verricht en hoeveel tijd daaraan is besteed.

Maak bovendien onderscheid tussen daadwerkelijke bedrijfsactiviteiten, voorbereidende werkzaamheden en persoonlijke opleidingen of vrijwilligerswerk.

Heeft de Belastingdienst het zorgvuldigheidsbeginsel geschonden?

De vrouw voerde ook aan dat de inspecteur onzorgvuldig had gehandeld.

Zij vond onder meer dat de Belastingdienst haar had moeten wijzen op de versoepeling van het urencriterium tijdens de coronacrisis. Ook stelde zij dat zij onvoldoende gelegenheid had gekregen om aanvullende informatie in te dienen tijdens de bezwaarprocedure.

Het Hof ging hier niet in mee.

Omdat geen sprake was van een onderneming in fiscale zin, was het urencriterium niet relevant voor de beoordeling van haar recht op ondernemersaftrek. De inspecteur hoefde haar daarom niet op de versoepeling van het urencriterium te wijzen.

Ook had de vrouw voldoende gelegenheid gekregen om aanvullende informatie aan te leveren. Zij had zelf aangegeven dat zij aanvullende gegevens zou verstrekken, maar de inspecteur had deze niet tijdig ontvangen voordat uitspraak op bezwaar werd gedaan.

Het Hof oordeelde daarom dat het zorgvuldigheidsbeginsel niet was geschonden.

Uitkomst van de rechtszaak

Het Gerechtshof Amsterdam verklaarde het hoger beroep ongegrond op 14 april 2026.

Het Hof oordeelde dat de vrouw niet aannemelijk had gemaakt dat zij in 2020 een onderneming dreef. De geringe omzet, het ontbreken van bedrijfsinvesteringen, het ontbreken van een duurzame bedrijfsorganisatie en de beperkte aanwijzingen voor een realistische winstverwachting waren daarvoor doorslaggevend.

De inspecteur mocht de omzet daarom aanmerken als resultaat uit overige werkzaamheden en de ondernemersfaciliteiten buiten toepassing laten.

De uitspraak van de rechtbank Noord-Holland werd bevestigd.

Hulp nodig bij uw aangifte inkomstenbelasting?

Bent u gestart als zzp’er en twijfelt u of u fiscaal als ondernemer wordt aangemerkt? Of heeft de Belastingdienst uw zelfstandigenaftrek, startersaftrek of andere ondernemersfaciliteiten gecorrigeerd?

Dan is het belangrijk om uw situatie juridisch en fiscaal goed te beoordelen. Niet alleen de inschrijving bij de Kamer van Koophandel, maar vooral uw daadwerkelijke activiteiten, omzet, investeringen, ondernemersrisico en winstverwachting zijn van belang.

MREO kan u helpen bij de beoordeling van uw fiscale positie en uw aangifte inkomstenbelasting.

Neem contact op met MREO voor juridisch en fiscaal advies.